MANIFIESTU - DOCUMENTOS PLURALES

L'artículu 3 de la Constitución española dispón que'l castellanu ye la llingua española oficial del Estáu; afita que les otres llingües españoles tienen que ser oficiales nes respeutives comunidaes autónomes d'acordies colos sos estatutos d'autonomía y da anuncia que la diversidá llingüística d'España va ser oxetu d'especial respetu y proteición.

Pese a esti mandatu constitucional de respetu y proteición del calter plurillingüe del Estáu, les llingües españoles estremaes del castellanu, que se falen nun territoriu onde vive más del 40 por cientu de la población d'España, tuvieron más de 20 años fuera d'un conxuntu d'ámbitos con bien de valía simbólica y práutica, ente los que ta la documentación personal de los ciudadanos (el documentu nacional d'identidá, el pasaporte y el permisu de conducir), y la documentación de los residentes estranxeros, que, nuna dómina d'inmigración cada vegada mayor como la d'anguaño, garró una importancia qu'hasta agora nun tuviera.

Esti facer español contrasta col d'otres democracies plurillingües d'Europa y del mundu, que treslladen a los sos documentos la so diversidá llingüística interna y d'esta manera dexen non solo que los ciudadanos de llingües estremaes se reconozan nos sos documentos sinón tamién que tolos ciudadanos, ensin dar más cuála seya la so llingua avezada, amás de los residentes estranxeros, puedan ver na so documentación l'espeyu del pluralismu llingüísticu de la sociedá y lo tomen como un fechu normal.

D'esta manera, Bélxica mete na so carta d'identidá y en pasaporte'l francés y l'holandés, pero tamién l'alemán, que namás fala'l 1 por cientu de la población; Finlandia usa'l finlandés y el suecu en tolos documentos; el Canadá fai lo mesmo col inglés y el francés; y los documentos personales en Suiza contienen les cuatro llingües oficiales (el francés, l'alemán, l'italianu y el romanche que, como l'alemán en Bélxica, namás fala'l 1 por cientu de la población). En tolos cuatro casos, el plurillingüismu ta presente en tolos documentos, incluyendo'l pasaporte, ensin falta de pidilo primero l'interesáu y ensin dar más el sitiu onde se llibren.

Como ciudadanos españoles que falamos llingües diferentes del castellanu queremos reconocenos nos nuesos documentos personales, y tamién queremos que tola sociedá española conoza y faiga suyu'l calter plurillingüe del Estáu que toos compartimos.

Poro, aprovechando'l festexu del Añu Européu de les Llingües, convocáu pola Unión Europea y el Conseyu d'Europa pa esparder la idea de la bayura de la diversidá llingüística dientro de la Unión Europea y pa fomentar el multillingüismu, queremos llamar a los nuesos gobernantes pa que tomen les midíes necesaries pa que nel plazu más curtiu posible los documentos personales españoles garren un réxime llingüísticu asemeyáu al qu'apliquen les otres democracies plurillingües del mundu, que dexe que se faiga realidá daveres el mandatu constitucional de respetu y proteición de la diversidá llingüística española.

© Academia de la Llingua Asturiana.